De kleine stap van werkdruk naar burn-out

By 20/11/2022blog

De kleine stap van werkdruk naar burn-out

In Nederland worstelen veel mensen met burn-out klachten. Één op de zes om precies te zijn in 2021.  Uit onderzoek van TNO en het CBS blijkt namelijk dat 1,3 miljoen Nederlandse werknemers hier mee kampt. De belangrijkste oorzaak voor deze klachten is werkdruk en werkstress. Volgens de onderzoekers gaven ruim 4 op de 10 werknemers aan dat het nodig is om maatregelen hiertegen te treffen.

Langer verzuim door werkstress

Wanneer iemand langere tijd onvoldoende balans ervaart tussen het werk dat iemand te doen heeft en het werk dat iemand aankan, wordt dat ervaren als werkdruk. Werkdruk kan komen door de hoeveelheid werk dat iemand te doen heeft. Maar ook het soort werk dat iemand moet doen, speelt hierbij een belangrijke rol. Werkstress is de reactie als gevolg van deze werkdruk.

Een korte tijd werkdruk hebben is geen probleem, mensen zijn flexibel genoeg om daarmee om te gaan en stress te voorkomen. Echter een lange periode van hoge werkdruk kan leiden tot klachten als oververmoeidheid en overspannenheid met verzuim en burn-out tot mogelijke gevolgen.

Wie verzuimt vanwege werkstress, is langer uit de running

In 2021 meldden 520.000 werknemers zich ziek vanwege werkstress. In 2014 waren dat er nog 450.000, aldus het CBS. Deze mensen, die zich vanwege werkstress ziekmeldden, waren ruim twee keer zo lang uitgeschakeld als mensen die om andere redenen uitvielen. Gemiddeld ruim 38 dagen verzuim. De gemiddelde afwezigheid van een werknemer bij verzuim is 17 werkdagen.

Domino effect

We moeten steeds meer werk doen met minder mensen. Dit leidt tot een verhoogde werkdruk en uiteindelijk ook werkstress en erger. Belangrijke oorzaak van de te hoge werkdruk is de krapte op de arbeidsmarkt. Een trend die de komende jaren alleen maar erger zal worden. Deze krapte zorgt wel voor een domino effect. Meer werkdruk en werkstress leiden tot steeds meer uitval of vertrek van collega’s. Vervanging is niet voorhanden, waardoor er met nog minder mensen dezelfde hoeveelheid werk gedaan moet worden. De komende jaren zal dit domino-effect nog eens worden versterkt door de vergrijzing.

Ander meer Nederlands verschijnsel is dat mensen hun werk blijven doen, ook als ze er ontevreden over zijn door bijvoorbeeld hoge werkdruk en werkstress. Dit blijkt uit recent onderzoek door organisatiepsycholoog Merel Feenstra-Verschure. Ontevredenheid is nauwelijks een thema op de werkvloer. Medewerkers focussen dan meer op andere zaken zoals het salaris en de leuke collega’s. Maar ook blijven mensen doorwerken omdat ze er al zo lang werken en er ooit voor gestudeerd hebben. Het lijkt vaak wel mee te vallen, maar in de praktijk stapelen zich de klachten op en hebben ze dagelijks te maken met stress en energie-uitputting.

De hoge werkdruk, werkstress en de gevolgen ervan zijn alle sectoren merkbaar. De Zorg, het onderwijs en in de ICT springen eruit. Daar is met 6,7% het aandeel mensen dat uitvalt vanwege de hoge werkdruk en werkstress het hoogst.

Digitalisering verlaagd werkdruk

Digitalisering is middel om de hoge werkdruk te verlagen, al ervaren sommige werknemers juist een verhoogde druk hierdoor. Zo zorgt werken op afstand voor flexibiliteit en een zekere ontlasting van medewerkers. Ook in het onderwijs en de zorg. Indicaties stellen, overleg via Teams en patiëntgegevens bijwerken. Ook helpt de digitalisering ervoor dat mensen langer zelfstandig kunnen blijven wonen. Thuiswerken zorgt voor rust, minder onderbrekingen en minder afleiding tijdens de werkzaamheden. Ook draagt het bij aan een betere privé-werk-balans.

Door corona zijn digitale innovaties enorm versneld, maar de transitie naar de nieuwe manier van werken kost nog veel tijd en lang niet alle kansen worden voldoende benut.

Maak werkdruk bespreekbaar

In de praktijk is er in organisaties weinig aandacht voor te hoge werkdruk en worden er nauwelijks gesprekken over gevoerd. En juist uitval door te hoge werkdruk en werkstress is te voorkomen door vroegtijdig signalen te herkennen en aan te pakken. Het begint met het instellen van een aanspreekpunt om het thema bespreekbaar te maken. Maar ook meer passend werk bieden en de autonomie van werknemers te vergroten, helpt de werkdruk te verlagen. Het is belangrijk om hulp te bieden en in actie te komen want niets doen gaat heel veel geld kosten.