Drijfveren verklaren je keuzes en gedrag
Iemand zit in een vergadering waarin een beslissing genomen moet worden. Het voorstel is duidelijk en de meeste collega’s zijn voor. Toch aarzelt hij. Hij stelt nog een vraag, wil er nog een keer met iedereen over praten, stelt voor om het toch nog een week aan te houden. Op papier had hij alle ruimte om mee te gaan in het voorstel. Toch koos hij daar niet voor, want de beslissing betekent dat een collega teleurgesteld wordt.
Dat soort keuzes lijkt op het eerste gezicht besluiteloos. Er zit een patroon achter, en dat patroon is te herleiden tot wat iemand drijft.
Wat de dominante drijfveer verbondenheid verklaart
Iemand met een sterke drijfveer verbondenheid hecht sterk aan de relaties om zich heen. Hij is loyaal en solidair, voelt zich verantwoordelijk voor de groep, en vindt het lastig om een knoop door te hakken als dat betekent dat hij iemand moet teleurstellen. Dat is de manier waarop deze persoon beslissingen neemt en die manier zorgt er doorgaans voor dat teams bij elkaar blijven en mensen zich gehoord voelen, maar ook voor uitstelgedrag.
Zodra je iemands drijfverenprofiel kent, snap je waarom hij in die vergadering nog een keer wilde overleggen. Zijn drijfveer verbondenheid stuurde die aarzeling.
Van drijfveer naar gedrag
De dominante drijfveer verbondenheid vertelt je dat iemand relaties en erbij horen belangrijk vindt. Het vertelt je nog niet hoe dat zich concreet uit, in een vergadering, in een mailwisseling, onder druk of bij het geven van feedback. Twee mensen met dezelfde drijfveer verbondenheid kunnen zich heel verschillend gedragen. De één stelt een beslissing uit tot iedereen het ermee eens is. De ander neemt de beslissing wel, maar voelt zich er slecht over en probeert het achteraf goed te maken bij wie teleurgesteld is.
Op basis van een drijfverenprofiel is een persoonsprofiel te maken dat deze vertaalslag zichtbaar maakt: hoe iemands drijfveren doorwerken in concreet gedrag, in communicatie, samenwerking, leren en besluiten nemen, inclusief valkuilen en stressreacties. Iemand met een sterke drijfveer verbondenheid kan onder hoge druk bijvoorbeeld beslissingen blijven uitstellen, of juist meegaan met de groep terwijl dat niet in het belang van het team is. BUTTONS levert zo’n persoonsprofiel standaard, gebaseerd op het drijfverenprofiel.
Wat dit oplevert in een gesprek
Teamleiders, HR (waaronder recruiters) en coaches gebruiken dat persoonsprofiel om in één keer een compleet beeld te krijgen van wie iemand is. Een beeld dat ze anders zelf zouden moeten opbouwen. Een coach kan de diepte in vanaf de eerste sessie, zonder eerst weken te besteden aan het opbouwen van dat beeld. Een teamleider begrijpt sneller wat een teamlid drijft, ook als hij die persoon al jaren kent maar nooit goed heeft doorgrond. Een recruiter ziet binnen een uur wat een sollicitatiegesprek normaal niet blootlegt.
Een teamleider die merkt dat een medewerker met drijfveer verbondenheid een impopulaire maar noodzakelijke beslissing blijft uitstellen, kan dat opvatten als besluiteloosheid. Weet hij dat deze medewerker moeite heeft om mensen teleur te stellen, dan verschuift het gesprek. De vraag “wat maakt dat je dit besluit nu uitstelt, en wie wil je daarmee niet teleurstellen” sluit aan bij wat de medewerker drijft en dat maakt de kans groter dat hij daadwerkelijk een besluit neemt.
Een recruiter die een kandidaat spreekt voor een functie waarin snel en zelfstandig beslissingen genomen moeten worden, ook als dat ten koste gaat van andermans belang, kan aan diezelfde drijfveer verbondenheid zien waar het risico zit. Deze kandidaat is voortdurend energie kwijt aan het zoeken naar draagvlak voordat hij een besluit durft te nemen. Dat is relevante informatie voor de match, naast opleiding en ervaring.
Voor HR is het patroon vergelijkbaar bij het samenstellen van een team. Weten dat iemand verbondenheid hoog heeft, is een startpunt. Weten hoe dat zich uit in overleg, onder druk en bij het nemen van besluiten, bepaalt of je die persoon op een plek zet waar die drijfveer meewerkt.
En een coach die het gesprek met een coachee voert, stelt om diezelfde reden de vraag “wie wil je hiermee niet teleurstellen” in plaats van te vragen naar het besluit zelf. Die vraag raakt de drijfveer, niet alleen de uitkomst ervan.
Gedrag volgt een logica
Keuzes en gedrag lijken soms toevallig, maar volgen een logica die bij iemand past. Wie iemands drijfveer kent, snapt de keuze. Wie ook het gedrag erachter kent, weet wat hij daarmee kan in een gesprek: waar hij op kan aansluiten, en waar hij op kan doorvragen. Dat geldt voor een coachgesprek, een functioneringsgesprek en een sollicitatiegesprek evengoed.
Benieuwd hoe drijfveren nog meer je keuzes en gedrag verklaren? Bekijk ook onze andere artikelen over drijfveren.
