Wat verandert er als je je drijfveren kent?
Iemand vraagt zich al jaren af waarom hij nooit gewoon een avond niets doet. Zodra hij weet dat prestatie zijn sterkste drijfveer is, verandert er niets aan wie hij is, maar wel aan hoe hij ernaar kijkt. Wat eerst voelde als onvermogen om te ontspannen, blijkt een kenmerk dat hij kan sturen in plaats van bestrijden.
Dat soort verschuiving komt vaker terug bij mensen die hun drijfveren hebben leren kennen. Ze worden er zelf niet anders van. Ze gaan zichzelf en anderen alleen anders lezen.
Jezelf beter begrijpen
Veel gedrag dat lastig te verklaren leek, wordt vanzelfsprekend zodra de drijfveer erachter zichtbaar is. Waarom iemand moeite heeft om nee te zeggen tegen een extra taak: de drijfveer erkenning wil gezien worden. Waarom iemand moeilijk kan stilzitten: de drijfveer sport of prestatie vraagt om beweging en resultaat. Waarom iemand zich na een dag vol overleg uitgeput voelt: de drijfveer onafhankelijkheid kost energie in plaats van dat ze die oplevert, zodra er te veel afstemming nodig is.
Dat inzicht werkt als verklaring, geen excuus. Het scheelt jezelf voortdurend beoordelen op iets dat eigenlijk gewoon bij je past.
Anderen beter begrijpen
Een collega die op elk voorstel eerst kritische vragen stelt, wordt al snel gezien als dwars. Wie weet dat deze collega een sterke drijfveer bescherming heeft, ziet hetzelfde gedrag anders: hij denkt na over risico’s voordat hij meegaat. Een teamlid dat nooit spontaan meedoet aan een borrel, maar wel als eerste een collega helpt die vastloopt, laat zich lezen vanuit zorgzaamheid in plaats van vanuit desinteresse.
Ieders referentiekader wordt voor een groot deel bepaald door de eigen drijfveren. Zodra dat referentiekader zichtbaar wordt, verdwijnt een deel van de ruis die ontstaat wanneer mensen elkaars gedrag beoordelen vanuit hun eigen kader in plaats van vanuit dat van de ander.
Betere keuzes maken
Wie weet wat energie geeft en wat energie kost, kan dat meewegen in keuzes die verder gaan dan een dag of een gesprek. Een aantrekkelijk klinkende opdracht die niet aansluit bij de eigen drijfveren, kost meer dan hij oplevert, ook als hij op papier goed past. Een baan die prima te doen is qua vaardigheden, kan alsnog uitputten als hij structureel tegen iemands drijfveren ingaat. Dat besef verschuift de vraag van “kan ik dit” naar “wil ik dit ook echt, en houd ik dit vol”.
Wat dit betekent op de werkvloer
In teams waar collega’s elkaars drijfveren kennen, verandert het gesprek. Feedback landt beter, omdat er begrip is voor waarom iemand ergens gevoelig voor is. Irritaties die anders bleven hangen als karaktervraag, worden bespreekbaar als verschil in wat mensen drijft. En een lastig gesprek, over een tegenvallende prestatie of een verandering die weerstand oproept, wordt gemakkelijker te voeren als beide partijen weten van waaruit de ander reageert.
Dat begint bij het kennen van je eigen drijfveren, en wordt waardevoller zodra een heel team of een hele organisatie hetzelfde referentiekader deelt.
Benieuwd hoe drijfveren nog meer je keuzes en gedrag verklaren? Bekijk ook onze andere artikelen over drijfveren.
