Levensloopstress herkennen en voorkomen
Een medewerker meldt zich al voor de derde keer dit kwartaal ziek, telkens voor een paar dagen. Op de vloer lijkt er niets aan de hand: het werk is niet veranderd, de deadlines zijn niet zwaarder dan anders. Wat niemand op de werkvloer weet, is dat deze medewerker thuis midden in een echtscheiding zit. Dat soort stress, voortkomend uit ingrijpende gebeurtenissen in iemands leven, heet levensloopstress en het is een van de grootste onzichtbare oorzaken van verzuim.
Wat is levensloopstress
Levensloopstress is de spanning die voortkomt uit de fase van het leven waarin iemand zit en de gebeurtenissen die daarbij horen. Een overlijden, een echtscheiding, financiële problemen, mantelzorg voor een ouder. Uit cijfers van Zorg van de Zaak blijkt dat bij zeventig procent van de langdurige ziekmeldingen niet-medische factoren een rol spelen naast eventuele medische klachten. Bovenaan de lijst van ingrijpende gebeurtenissen staat het overlijden van een dierbare, gevolgd door financiële problemen en mantelzorg.
“Een vijfde van de mensen heeft zich weleens ziek gemeld op het werk zonder te zeggen dat het om moeilijkheden in de privésfeer ging,” aldus Marja Sleeuwenhoek, destijds directeur Zorg van de Zaak.
Waarom levensloopstress vaak onzichtbaar blijft
Een beetje spanning is normaal en zelfs functioneel. Het zorgt ervoor dat je scherp bent voor een examen of een sollicitatiegesprek. Levensloopstress is anders van aard, omdat de gebeurtenissen erachter ingrijpend zijn en niet vanzelf overwaaien. Hoe iemand daarop reageert, verschilt sterk per persoon en een deel van die verklaring ligt bij iemands drijfveren.
Drijfverenfrustratie leidt tot stress
Drijfveren bepalen waar iemand naar streeft en wat energie geeft. Frustratie ontstaat wanneer iemand niet kan bereiken waar hij naar streeft, ook al doet hij nog zoveel moeite.
Stel dat de dominante drijfveer van een collega loyaliteit is. Door de drukte op het werk lukt het haar niet meer om haar toezeggingen aan collega’s na te komen. Voor haar is dat een frustratie op zich al. Komt daar thuis ook nog een ingrijpende gebeurtenis bovenop, dan raakt ze op twee fronten tegelijk klem te zitten in wat haar drijft en dat is precies het soort situatie waarin spanning oploopt tot iemand uitvalt.
Veel leidinggevenden denken dat de oorzaken van stress bij hun medewerkers ongrijpbaar zijn. Vaak weten ze simpelweg niet wat er speelt.
Wat je kunt doen
Een paar concrete aanknopingspunten om levensloopstress te herkennen of te voorkomen:
- Creëer een sfeer waarin mensen open durven te zijn over wat er in hun leven speelt.
- Ga in gesprek zodra je het gevoel hebt dat er iets speelt, in plaats van te wachten tot iemand uitvalt.
- Let op signalen van onbalans, zoals kort verzuim dat niet aansluit bij het werk zelf.
- Vraag oprecht hoe het gaat en geef ruimte voor een eerlijk antwoord.
Weten wat een medewerker drijft, helpt om die signalen eerder te herkennen. Iemand die zijn drijfveer structureel niet kan waarmaken op werk, heeft weinig buffer meer over wanneer er ook nog iets ingrijpends in zijn privéleven gebeurt.
Benieuwd hoe BUTTONS in andere praktijksituaties wordt toegepast? Bekijk ook onze andere praktijkcases.
